Markmið og gagnsemi: Aðlagaðar tölvumýs eru hannaðar fyrir fólk sem á erfitt með að nota hefðbundna tölvumús vegna verkja, skertrar fínhreyfingar eða máttleysis í höndum. Ólíkt venjulegri mús, sem þarf að færa til á borðinu, bjóða þessar lausnir oft upp á kyrrstæð tæki þar sem aðeins fingur eða lófinn stýrir bendlinum.
Hvernig eru þær notaðar? Til eru margar gerðir af aðlöguðum músum sem geta hentað þörfum fjölbreytts hóps:
- Kúlumýs (Trackballs): Tækið stendur kyrrt á borðinu en notandinn snýr stórri kúlu til að færa bendilinn.
- Dæmi: BIGtrack er með stórri kúlu sem hentar börnum og fólki með skerta fínhreyfingu. Kensington Expert er með fjóra flata takka og stóra kúlu sem gott er að stýra með lófa eða fingrum.
- Vinnuvistfræðilegar mýs: Mýs sem eru hannaðar til að höndin hvíli í náttúrulegri „handabands-stöðu“. Þetta dregur úr álagi á úlnlið og vöðvabólgu.
- Dæmi: Evoluent VerticalMouse stendur upp á rönd og HandShoe Mouse styður við alla höndina eins og hanskinn þinn.
- Snertimýs (Touchpads): Notandinn strýkur yfir flatan flöt til að færa bendilinn. Þetta krefst mjög lítils afls og hentar vel þeim sem eiga erfitt með að smella fast.
- Dæmi: Apple Magic Trackpad eða innbyggðir snertifletir á fartölvum.
- Hreyfimýs fyrir höfuð eða munn: Fyrir þá sem hafa litla sem enga hreyfingu í höndum eru til lausnir sem stýrt er með öðrum líkamshlutum.
- Dæmi: Quha Zono er þráðlaus mús sem fest er á höfuðið og eltir hreyfingu þess. IntegraMouse er stýrt alfarið með vörum og blæstri/sogi.
Tengimöguleikar: Flestar aðlagaðar mýs tengjast með USB-snúru eða Bluetooth. Þráðlausar mýs (Bluetooth) eru sérstaklega hentugar til að nota við spjaldtölvur (s.s. iPad) eða ef snúrur eru til trafala á vinnusvæðinu.
Stillingar og aukabúnaður:
- Læstur smellur: Margar aðlagaðar mýs eru með sérstakan hnapp sem „læsir“ vinstri smellinum. Það auðveldar notandanum að draga hluti á skjánum án þess að þurfa að halda takka niðri samtímis.
- Rofatengingar: Sumar mýs eru með innbyggð tengi fyrir ytri rofa. Þá getur notandinn stýrt hreyfingunni með músinni en notað rofa (t.d. við höfuð eða fót) til að smella.
- Stillanlegur hraði: Í tölvunni er auðvelt að stilla hversu mikið bendillinn hreyfist miðað við hreyfingu notandans.
Hvernig nálgast maður lausnina? Verslanir með almennan tölvubúnað selja einnig vinnuvistfræðilegar mýs og einfaldar hreyfimýs. Þá er hægt að sjá gott úrval af aðlöguðum tölvumúsum á vefsíðu Inclusive Technology. Hægt er að leita til Öryggismiðstöðvarinnar varðandi sérpantanir.
Styrkir og ráðgjöf:
- Sjúkratryggingar Íslands niðurgreiða sérhæfðar mýs ef hefðbundinn búnaður dugar ekki.
- Iðjuþjálfi eða annar fagaðili þarf að meta þörfina og aðstoða við umsókn.
Hægt er að leita til TMF varðandi upplýsingar um tölvumýs og þar eru nokkrar tegundir til sem hægt er að prófa.